Treasure of New Life
Help je mee?

Treasure of New Life

De Treasure of New Life vormt een mooie aanvulling op de collectie van het Nederlands Zilvermuseum, omdat het een verbinding legt tussen de eerste toepassing van galvanoplastiek door de Nederlandse Zilverfabriek van Kempen en één van de meest recente, moderne toepassingen door Jan Matthesius. Hij ontving voor dit kunstwerk in 2006 niet voor niets de eerste prijs bij de Schoonhoven Silver Award. 

Treasure of New Life Jan Matthesius
Fotografie: Rob Glastra

Betekenis van galvano voor de zilverindustrie

 

Voor de ‘Treasure of New Life’ is geen gebruik gemaakt van traditionele zilversmidstechnieken, maar er is elektroforming toegepast. Dit wordt ook wel galvaniseren genoemd. Daarbij wordt een niet-zilveren object in een zilverbad met elektroden geplaatst. Door de opgewekte elektriciteit slaan de zilverionen laag voor laag op het object. Het object groeit als het ware. Het proces van het aanbrengen van zilver wordt regelmatig onderbroken, zodat de vorm iedere keer kan worden gecontroleerd en gecorrigeerd.

Uitvinder Galvanotechniek
De techniek is genoemd naar de Italiaanse natuurkundige Luigi Galvani (Bologna 1737-Bologna 1798), die aan het einde van de achttiende eeuw experimenteerde met elektrische processen. De grondlegger van de galvanotechniek was de Duitser Moritz Hermann Jacobi (Potsdam 1801-Sint-Petersburg 1874, zie foto). Kort na zijn verhuizing naar Sint-Petersburg ontdekte hij als eerste het principe van de galvanoplastiek. Hij gebruikte de techniek om er grafische drukplaten mee te maken. Hierover publiceerde hij voor het eerst in oktober 1838. Pas zo’n tien jaar later werd de galvanotechniek toegepast voor metalen sculpturen. Veel zilveren of vergulde voorwerpen die zijn vervaardigd met behulp van galvanoplastiek, zijn replica’s van reeds bestaande objecten. Een groot deel daarvan is afkomstig van Elkington & co uit Birmingham. De replica’s kwamen terecht bij musea en verzamelaars, die het origineel niet aan hun collectie konden toevoegen.  

 

Galvano in Nederland
In Nederland kwam Louis van Kempen al vroeg in aanraking met de galvanoplastiek. Hij vervaardigde vanaf 1863 objecten in deze nieuwe techniek, waaronder twee ronde reliëfs naar aanleiding van het 50-jarig jubileum van het koninkrijk Nederland. Van die reliëfs zijn er meerdere gemaakt, maar de twee exemplaren uit het kantoor van Van Kempen zelf, behoren tot de collectie van het Nederlands Zilvermuseum. De vroegste toepassingen van de galvanoplastiek zijn verder vooral voorwerpen in rustieke stijl. Dit zijn geen replica’s, maar nieuwe ontwerpen.

Tafelstuk 1863
Een belangrijk voorbeeld daarvan is een tafelstuk uit 1863 gemaakt voor N.F. van Nooten (zie foto). Bovenaan een stronk rust een kristallen schaal, ondersteund door druiventrossen. Dit tafelstuk was een van de objecten, die de fabriek Van Kempen inzond voor de Wereldtentoonstelling van 1867 in Parijs. Hoewel de jury enthousiast was, ontstond er wel ophef. De jury vroeg zich namelijk af of Van Kempen echt de galvanotechniek had toegepast. Het was immers nog een vrij nieuwe techniek, die weinig werd gebruikt. Daarom vroeg de jury Jacobi om te kijken of het inderdaad een galvanoplastiek betrof. In Voorschoten liet Johannes Mattheus van Kempen aan Jacobi de nieuwe vleugel zien, die geheel gewijd was de nieuwe techniek. Daar werden voor het eerst galvanoplastieken gemaakt uit een stuk, terwijl de galvanoplastieken uit andere landen werden opgebouwd uit losse onderdelen, die aan elkaar werden vastgemaakt. Jacobi was overtuigd en zeer enthousiast..

Jan Matthesius herontwikkelde het galvaniseren op een moderne wijze, waardoor een heel nieuwe moderne vormgeving ontstaat. Met de aanschaf van dit object laat het Zilvermuseum de toepassing zien van meer dan 150 jaar Galvano-techniek. 

Over Jan Matthesius

Innovatieve Zilversmid

Matthesius bezocht de LTS in Leiden (1965-1970) en vervolgens de Vakschool Schoonhoven (1973-1976). In 1978 had hij zijn eerste solo-expositie. Vanaf 1980 heeft hij een eigen atelier in Schoonhoven, hij werkt daarin samen met Pauline Barendse. Hij was parttime docent aan de Vakschool (sinds 1983) en doceerde aan de Gerrit Rietveld Academie (1988-1989). 

Matthesius maakt sieraden waarbij niet het draagcomfort, maar het plezier voorop staat. Hij maakt daarbij gebruik van uiteenlopende materialen als goud, zilver, tantalium, titanium, aluminium, glas en edelstenen.

Naast eigen werk maakt hij sinds 2001 ontwerpen voor Chi ha paura…?, een sieradenmerk, opgericht door Gijs Bakker en Marijke Vallanzasca. Vanaf 1978 was Matthesius lid van de Vereniging van Edelsmeden en Sieraadontwerpers en per 2004 bij de opvolger BNO.

Lees het CV van Jan Matthesius

Na het electroformeren zilver
Jan Matthesius met de Treasure of New Life.

Over de Treasure of New Life

 Jan Matthesius: ‘De gedachte achter de creatie van ‘Treasure of New Life’ was het ontwerpen en vervaardigen van een groot zilveren object dat zo’n uitstraling heeft dat het zichtbaar niet te realiseren is met de gebruikelijke hamertechnieken. Bovendien wilde ik een mystieke Black Hole ervaring meegeven aan de toeschouwer.’

De binnenzijde heeft een diepzwarte kleur, die een mysterieuze Black Hole beleving geeft. Een losliggende hoogglanzend gepolijste zilveren bol zoekt zijn eigen plaats in de holle bodemruimte. Het bolle oppervlak weerspiegelt het de verwonderde blik van de toeschouwer wanneer deze dichterbij komt. Bekijk het filmpje onderaan de pagina. 

Hoe kun je bijdragen?

 

Door middel van een donatie bij de donatiepaal in het museum, of door een bedrag over te maken via de QR-code hiernaast. Stuur ons dan ook even een mail, dan kunnen we je op de hoogte houden van de aankoop. De Treasure of New Life kost 30.000 euro. Door donaties, schenkingen en fondsen hopen we dat bedrag in 2022 bij elkaar te hebben. De stand van particuliere donaties staat in december 2021 op 3000, – euro. Bij de expositie Geheim van de Smid is het object weer te zien. 

Ook is het mogelijk een schenking te doen. We zijn een ANBI-Stichting. 

Wilt u persoonlijk contact over uw schenking, bel dan met de conservator Lucinda Timmermans of directeur Marcel Teheux. Telefoon: +31 182 38 56 12, e-mail: info@zilvermuseum.nl

Stichting Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven
Kazerneplein 4, 2871 CZ Schoonhoven
Bank: ABN AMRO IBAN  NL46ABNA0432600914
KvK: 41172588
BTW nr: NL002880076B01
RSIN: 002880076

Bekijk de Making Of

Scroll naar top